سرمایه‌گذاری خارجی

سرمایه‌گذاری خارجی از عرصه‌های اصلی تجارت بین‌الملل است. سرمایه‌گذاری عملی حقوقی و تجاری است که به طریق مستقیم و غیرمستقیم، منجر به تأمین سرمایه‌های لازم برای اهداف مشخص در چارچوب قانون است. به عبارت ساده‌تر، سرمایه‌گذاری خارجی عملی حقوقی و با ماهیت قراردادی است که طی آن دارایی‌های مادی و غیرمادی از کشوری به کشور دیگر به منظور تولید ثروت منتقل می‌گردد. سرمایه‌گذاری خارجی شاخه‌ای قدیمی از حقوق بین‌الملل است که میان حوزه‌های مختلف عمومی و خصوصی پیوند برقرار می‌کند؛ در سرمایه‌گذاری خارجی، عناصر و موضوعات زیر مطرح می‌شوند:

  • سرمایه‌گذار خارجی؛
  • سرمایه خارجی (که به وسیله اتباع خارجی تأمین شده یا با منشأ خارجی وارد عرصه تجارت می‌شوند)؛
  • کشورهای سرمایه‌فرست (Capital Exporting Countries)؛
  • کشورهای سرمایه‌پذیر (Capital Importing Countries)؛
  • چارچوب‌های قانونی و ترتیبات قراردادی سرمایه‌گذاری خارجی؛
  • حمایت از سرمایه‌گذاری خارجی و تضمین امنیت سرمایه‌گذاری؛
  • مساعدت‌ها برای جلب حمایت سرمایه‌گذاری خارجی؛
  • سلب مالکیت، ملی کردن، مصادره سرمایه خارجی و حمایت‌های قانونی در صورت بروز این اتفاقات؛
  • حل و فصل اختلافات ناشی از سرمایه‌گذاری؛
  • قوانین و مقررات تشویق، جلب و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی؛
  • کنوانسیون‌ها و معاهدات دوجانبه یا چندجانبه سرمایه‌گذاری (Bilateral and Multilateral Investment Treaties)؛
  • آژانس‌های ملی و بین‌المللی تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی؛
  • رویه‌های عملی سرمایه‌گذاری خارجی و وضعیت مالی و تجاری عرصه‌های آن؛
  • رویه‌های قضائی و داوری سرمایه‌گذاری خارجی؛
  • حقوق مالکیت فکری و ثبتی سرمایه‌گذاری خارجی؛ و... .
 

دادفلامینگو و سرمایه‌گذاری خارجی

دادفلامینگو و دپارتمان حقوقی آن، در عرصه‌های متنوع سرمایه‌گذاری خارجی در کشور ایران دارای سوابق درخشانی است؛ از جمله در طیف متنوعی از عرصه‌های زیر:

  • تدوین آیین‌نامه ارزش‌گذاری دارایی‌های نامشهود در طرح‌های سرمایه‌گذاری مصوب 1396 هیأت وزیران: این آیین‌نامه در اجرای تبصره ماده 11 قانون مرجع سرمایه‌گذاری خارجی در ایران، یعنی قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی مصوب 1380 برای مقرر کردن «ترتیبات مربوط به نحوه ارزیابی و ثبت سرمایه خارجی» از سوی دادفلامینگو به عنوان یک خدمت ملی تدوین شده است؛ زیرا دادفلامینگو اولین مجموعه حقوقی ـ مالی کشور است که در راستای پیوند حقوق و ارزش‌گذاری، آیین‌نامه مزبور را که در حوزه سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی کاربرد دارد تدوین نموده است. بر طبق ماده 2 از این آیین‌نامه، کلیه طرح‌هایی که یک طرف آن دستگاه‌های اجرایی کشور باشند نیز مشمول آیین ارزش‌گذاری آن قرار دارند.
  • مشاوره‌های متعدد در سرمایه‌گذاری‌های مختلف شرکت‌های تجاری و اتباع ایرانی در خارج از کشور؛
  • مشاوره‌های متعدد در سرمایه‌گذاری‌های مختلف شرکت‌های تجاری و اتباع خارجی در داخل ایران؛
  • تنظیم قراردادها متنوع سرمایه‌گذاری‌های مستقیم و غیرمستقیم خارجی که شامل انواع مختلف قراردادهای جوینت ونچر (Joint Venture – JV) می‌گردد؛
  • ارائه مشاوره مالی، تجاری و حقوقی به طرح‌های سرمایه‌گذاری؛
  • تدوین راهبردهای حقوقی و تجاری برای دفاع از حقوق سرمایه‌گذاران و سرمایه‌پذیران طرح‌های سرمایه‌گذاری؛
  • شرکت در دعاوی و داوری‌های مربوط به سرمایه‌گذاری‌های خارجی.
 

در فرآیند تشکیل قراردادهای سرمایه‌گذاری مشارکتی یا مشارکت انتفاعی (جوینت ونچر)، آشنایی و بررسی موارد زیر از سوی حقوقدانان متخصص در تجارت بین‌الملل ضروری است:

  • انواع مختلف سرمایه‌گذاری مستقیم (FDI) و غیرمستقیم از راه قرارداد و بورس؛
  • نظر به قصد سرمایه‌گذاری که صرفاً انتفاعی باشد یا مدیریتی؛
  • اعتبارسنجی، ارزیابی بایسته یا بررسی موشکافانه (معروف به Due Diligence)؛
  • مطالعات امکان‌سنجی (FS – Feasibility Studies)؛
  • کمک به تدوین طرح‌های تجاری (Business Plan)؛
  • موافقت‌نامه‌های رازداری یا عدم افشای اسرار (NDA/CDA)؛
  • تفاهم‌نامه‌ها (MoU یا Heads of Terms (HT))؛
  • موافقت‌نامه پایه (Basic Agreement یا Letter of Agreement)؛
  • موافقت‌نامه سهام‌داری (SHA – Shareholding Agreement)؛
  • موافقت‌نامه کمیته مدیریت مشترک (Joint Management Committee Agreement)؛
  • آشنایی با ماهیت قراردادهای مختلف سرمایه‌گذاری و جوینت ونچر و تفکیک عناوین مختلف از یکدیگر و انتخاب قالب‌های صحیح همکاری، برای مثال عناوینی از قبیل Joint Venture، Partnership، SHA، Consortium (کنسرسیوم)، Merger، Acquisition، Alliance؛ و تشکیل سرمایه‌گذاری در قالب شرکتی یا قراردادی یا گروه‌های سرمایه‌گذاری با منافع مشترک؛
  • شناخت رویه‌های حاکم بر تجارت جهانی و ماهیت نهادهای حقوقی تعریف‌شده در تجارت بین‌الملل که شامل اصطلاحاتی از قبیل شرکت‌های چندملیتی، هلدینگ‌ها، شرکت مادر، شرکت‌های فرعی و وابسته، شعبات، نمایندگی‌ها، مباحث مربوط به تابعیت و محدوده مجاز فعالیت آنها و... .
 

مقررات سرمایه‌گذاری‌های خارجی در ایران

ایران در راستای جلب و پذیرش سرمایه‌های خارجی، از دیرباز قوانین و مقررات مختلفی را در حقوق خود داشته است؛ همچنین مقرراتی از قانون اساسی کشور تا قوانین عادی و سپس آیین‌نامه‌های اجرایی دولتی وجود دارند که موضوع مستقیم یا غیرمستقیم آنها با سرمایه‌گذاری ارتباط دارد:

  • قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی؛
  • قانون مدنی؛
  • قانون تجارت؛
  • قوانین و مقررات مربوط به ثبت شرکت‌ها؛
  • آیین‌نامه اجرایی قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکت‌های خارجی؛
  • آیین‌نامه نحوه تأسیس و عملیات شعب بانک‌های خارجی در ایران؛
  • قوانین و مقررات بورسی و بانکی و بیمه؛
  • قوانین برنامه‌های پنج‌ساله توسعه کشور و قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور؛
  • تفاسیر موجود در خصوص اصل 44 و 81 قانون اساسی؛
  • قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و مقررات سرمایه‌گذاری در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی؛
  • آیین‌نامه نحوه استفاده از زمین و منابع ملی؛
  • قانون نفت؛
  • قانون معادن؛
  • قانون ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری؛
  • قانون حداکثر استفاده از توان فنی و مهندسی، تولیدی، صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه‌ها و ایجاد تسهیلات به منظور صدور خدمات؛
  • قانون تأسیس شرکت مخابرات ایران؛
  • قانون اصلاح قانون انحصار دخانیات؛
  • آیین‌نامه سرمایه‌گذاری خارجی در بورس و بازارهای خارج از بورس؛
  • و کلیه مقررات مرتبط با بهره‌برداری از منابع، شرکت‌ها، حقوق تعهدات و... .
 

نتیجه‌گیری

امر سرمایه‌گذاری شامل سرمایه‌گذاری خارجی یک موضوع بسیار پیچیده و چندبعدی است و علاوه بر احاطۀ علمی، احتیاج به تجربه و آشنایی با رویه عملی دارد. مجموعه دادفلامینگو و تیم حقوقی آن علاوه بر احاطه علمی به سرمایه‌گذاری خارجی و تجربه رگولاتوری، به افراد و شرکت‌های متعدد خارجی و داخلی در زمینه‌ها و روش‌های مختلف سرمایه‌گذاری مستقیم و غیرمستقیم خارجی، از طریق ثبت شرکت در داخل کشور و مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی، ادغام، قراردادها و مشاوره در بخش انرژی و نفت و گاز و... مشاوره داده و برای آنها تنظیم قرارداد نموده‌اند. همچنین دادفلامینگو آمادۀ ورود به فرآیند داوری، دفاع در آن، دعاوی و اختلافات، مذاکرات و کلیه روندهای مربوط به سرمایه‌گذاری برای فعالان تجاری است.


1000+
حجم قرارداد مدیریت شده (میلیون دلار)
500+
سازمان و شرکت مشتری
40000+
ارزشگذاری دارایی نامشهود (میلیارد ریال)
50+
پروژه تجاری سازی بین المللی