حقوق حمل و نقل
ماهیت حقوق حمل و نقل چیست؟

حقوق حمل و نقل از نقاط اتصال حقوق داخلی و بین‌المللی و نیز حقوق و بازرگانی است. حقوق حمل و نقل در عرصه‌های گسترده‌ای کاربرد دارد که از دیدگاه‌های مختلف می‌توان آن را تقسیم‌بندی نمود:

  • حقوق حمل و نقل زمینی (جاده‌ای و ریلی)
  • حقوق حمل و نقل دریایی
  • حقوق حمل و نقل هوایی
  • حقوق حمل و نقل چندوجهی (Multimodal / ترکیبی از روش‌های حمل و نقل گوناگون)

از دیدگاه دیگر، می‌توان حمل و نقل را ناظر بر جابجایی کالا یا مسافر دانست که هرکدام مشمول قواعد خاص خود است.

همچنین، حقوق حمل و نقل محل ارتباط سایر عناصر حقوقی از قبیل قراردادهای نقل کالا و مسافر، اجارۀ و خرید وسایل نقلیه، و بیمه‌های مرتبط با آن می‌باشد.

مقررات حاکم بر حقوق حمل و نقل

با توجه به تفاوت‌های بسیاری که میان حمل و نقل از طریق هوا، دریا و زمین وجود دارد، قوانین داخلی و معاهدات بین‌المللی جداگانه‌ای بر هرکدام از این عرصه‌ها حاکمیت دارد و متصدیان حمل و نقل، اجاره‌کنندگان وسایل حمل و نقل، صاحبان این وسایل، مسافران و کالاها مشمول مقررات مختلفی از حیث:

  • مسئولیت‌های مالی و غیرمالی؛
  • بیمه؛
  • ضمانت‌ها؛
  • نحوۀ ثبت خرید و فروش وسایل و اجارۀ آنها؛
  • تغییر مقررات با توجه به ماهیت حمل؛ و
  • مقررات و استانداردهای ناظر بر وسایل نقلیه قرار می‌گیرند.
حقوق حمل و نقل داخلی و بین‌المللی

در قانون مدنی و تجارت ایران و سایر قوانین و مقررات خاصی که ناظر به حمل و نقل کالا یا مسافر از راه‌های زمینی، هوایی و دریایی است از قبیل قوانین و مقررات حقوق گمرکی، قواعد خاصی برای حقوق حمل و نقل و مقررات نامبرده وضع شده است.

همچنین با توجه به ماهیت بین‌المللی حمل و نقل و تجاری بودن آن و لزوم یکسان‌سازی مقررات حاکم بر حمل و نقل، با وضع معاهدات، پروتکل‌ها، موافقت‌نامه‌ها و کنوانسیون‌های مختلف بین‌المللی، و الحاق کشورهای مختلف به آن، در بسیاری از کشورها این مقررات یکپارچه‌سازی شده‌اند.

از جملۀ این مقررات که کشور ایران نیز به برخی آنها پیوسته و در زمرۀ قانون داخلی ایران درآمده‌اند و یا در عرف تجارت بین‌الملل و قراردادهای حمل و نقل به عنوان قانون حاکم انتخاب می‌شوند، می‌توان به مقررات زیر اشاره نمود:

  • اصطلاحات بازرگانی بین‌المللی یا اینکوترمز (INCOTERMS): که مجموعه‌ای از مقررات اتاق بازرگانی بین‌المللی است و برای ساده‌سازی و تفسیر اصطلاحات بازرگانی از جهت مسئولیت متصدی حمل و نقل و بیمۀ کالا تا مقصدهای مورد نظر و بار مسئولیت طرفین قرارداد به کار می‌رود و رواج گسترده و ادبیات واحد بین‌المللی داشته و در چند نسخه تهیه شده است.
  • کنوانسیون TIR: كنوانسيون بین المللی سازمان ملل متحد در ارتباط با تسریع حمل و نقل بين ‌المللي كالاهای تحت پوشش كارنه است که ایران در سال 1363 به آن پیوسته است که با کاهش تشریفات گمرکی موجب تسریع حمل و نقل کالا در کشورهای عضو شده است. اتاق بازرگانی و صنایع و معادن به عنوان مؤسسه صادرکننده و ضامن کارنه تیر مشخص شده است.
  • کنوانسیون CMR: که کشور ایران در سال 1376 تحت عنوان قانون الحاق دولت جمهوری اسلامی ایران به کنوانسیون قرارداد حمل و نقل بین المللی کالا از طریق جاده و پروتکل اصلاحی آن به آن پیوسته است، بر روابط میان متصدی حمل و نقل، فرستنده و گیرندۀ کالا از طریق حمل و نقل جاده‌ای می‌پردازد.
  • کنوانسیون ورشو: که ناظر بر حمل و نقل هوایی کالا بوده و ایران نیز طرف‌های متعاهد آن است، جهت یکسان‌سازی مقررات حمل و نقل بین‌المللی وضع گردید.
  • مقاوله‌‌نامه بین‌المللی مربوط به حمل و نقل کالا با راه‌ آهن (CIM): از اسناد بین‌المللی حمل و نقل کالا از طریق راه آهن می‌باشد.
  • کنوانسیون حمل و نقل بین المللی راه آهن (COTIF): از معاهداتی است که کشور ایران نیز متعاهد آن است.
  • کنوانسیون ADR و مقررات و آیین‌نامه‌های حمل و نقل مواد خطرناک: در سال 1380 بر پایۀ کنوانسیون ADR مقررات حمل و نقل مواد خطرناک از سوی هیأت وزیران تصویب شد که برگرفته از معاهدۀ بین‌المللی ADR است؛
  • کنوانسیون حمل و نقل چندوجهی بین‌المللی کالا یا United Nations Convention on International Multimodal Transport of Goods که تا کنون لازم‌الاجراء نشده و مقررات واحد و مقبول بین‌المللی در این خصوص وجود ندارد.
دادفلامینگو و حقوق حمل و نقل

دپارتمان حقوقی دادفلامینگو با بهره‌گیری از حقوقدانان مجرب در تجارت بین‌الملل و تجربۀ شرکت در تنظیم قراردادها، ارائۀ مشاوره، شرکت در داوری و دعاوی و سابقۀ علمی و عملی در امر حمل و نقل تجاری بین‌المللی، نظر به:

  • پیچیدگی‌های امر حمل و نقل داخلی و بین‌المللی کالا و مقررات گوناگون و پیچیده‌ای که بر هر قسمت از فرآیند بارگیری که شامل کلیۀ فعالیت‌های حمل و نقل کالا از مبدأ به مقصد است؛
  • وجود مقررات گمرکی و مالیاتی داخلی و بین‌المللی ناظر بر حمل و نقل کالا؛
  • اصطلاحات بازرگانی بین‌المللی و شروط قراردادی که مسئولیت هر یک از طرف‌های قرارداد حمل و نقل کالا را شامل گیرنده (سفارش‌دهنده)، فرستنده (ارسال‌کننده)، متصدی حمل و نقل (حمل‌کننده) مشخص می‌کند؛
  • بیمه‌های حمل و نقل که ماهیتی ویژه دارند؛
  • انواع مختلف حمل و نقل هوایی، دریایی، جاده‌ای، ریلی، چندوجهی که هر کدام اقتضائات حقوقی و تجاری خاص خود را در بر می‌گیرد؛
  • امکان بروز تعارض در قانون حاکم بر اختلافات و مسائل مربوط به صلاحیت دادگاه‌ها یا مراجع حل اختلاف قراردادی و محکومیت‌های سنگین مالی،

از ابتدا این امکان را برای کلیۀ طرف‌ها و ذی‌نفعان حمل و نقل بین‌المللی یا قراردادها و توافقات منجر به حمل و نقل (از قبیل قراردادهای حمل و نقل بین‌المللی کالا که تعهد به اجرای عملیات حمل و نقل در آن وجود دارد) فراهم آورد تا با بهره‌گیری از خدمات مختلف حقوقی در این عرصه بتوانند با حداقل ریسک، شفافیت در مسئولیت، آگاهی به حقوق و تکالیف خود و سفارش قراردادها و سپردن دعاوی و اختلافات خود به مجموعه دادفلامینگو و اخذ مشاوره در خصوص عرصه‌های گوناگون حمل و نقل در موفقیت تجاری، جلب سود و جلوگیری از زیان تاجران و متصدیان حمل و نقل نقش بسزایی ایفاء کند.

دپارتمان حقوقی دادفلامینگو خدمات خود را در زمینۀ حمل و نقل داخلی و بین‌المللی کالا به فعالان تجاری مستقیم (با موضوع حمل و نقل داخلی و بین‌المللی) و غیرمستقیم حمل و نقل کالا از قبیل شرکت‌های تجاری، اشخاص حقیقی و حقوقی مختلف شامل نهادهای عمومی و حصوصی، متصدیان حمل و نقل که در نتیجۀ فعالیت خود به ارسال یا دریافت کالا، خدمات و مسافران نیازمندند، جهت سهولت فعالیت و حفظ مصالح آنها در چارچوب مقررات روزآمد حقوقی داخلی و بین‌المللی ارائه می‌دهد.


1000+
حجم قرارداد مدیریت شده (میلیون دلار)
500+
سازمان و شرکت مشتری
40000+
ارزشگذاری دارایی نامشهود (میلیارد ریال)
50+
پروژه تجاری سازی بین المللی