حقوق انرژی و نفت و گاز

حقوق انرژی و نفت و گاز دارای اهمیت و حساسیت بسیار ویژه‌ای است تا حدی که خود تبدیل به عرصه‌ای تخصصی در حوزۀ حقوق و تجارت داخلی و خارجی و رشته‌ای مستقل از سایر رشته‌های حقوق و مدیریت قراردادی شده است. اگرچه حقوق نفت و گاز از زیرشاخه‌های حقوق انرژی است، اما به دلیل محوریت آن در تولید بیش از نیمی از انرژی جهان و دیرینگی آن، خود دارای استقلال علمی و عملی بوده و چه بسا از حقوق انرژی جدیدتر سابقه داشته است. حقوق انرژی شامل مجموع مقررات داخلی و بین‌المللی اعم از قوانین، آیین‌نامه‌ها، معاهدات میان کشورها است که فعالیت اشخاص حقیقی و حقوقی را در حقوق عمومی و خصوصی در این عرصه تنظیم می‌کند؛ همانند قانون نفت، قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی، معاهدات انتقال انرژی، مقررات و کنوانسیون‌های حمایت از محیط زیست در برابر آسیب‌های انرژی، مقررات آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مقررات نیرو و... .

اهمیت حقوق انرژی و نفت و گاز

  • کشور ایران به لحاظ ذخایر نفتی اثبات‌شدۀ کل جهان دارای رتبۀ سوم و بر پایۀ ذخایر ثابت گاز طبیعی دومین کشور دارای مخازن این دو منبع اصلی انرژی و مادۀ اولیۀ تولید بسیاری از ابزارهای حیاتی بشر امروز است؛
  • با توجه به اکتشاف جدید بسیاری از منابع نفت و گاز طبیعی در قلمرو زمینی و دریایی ایران، رتبۀ این کشور علی‌رغم مصرف و فروش نفت و گاز در طول چند دهه تنزل پیدا نکرده است؛
  • ایران از اولین کشورهای جهان از نظر سابقۀ برداشت از ذخایر نفت و گاز بوده و دارای تاریخچه‌ای غنی در حقوق انرژی و نفت و گاز است؛
  • در مجالس قانونگذاری کشورهای مختلف از جمله ایران، کمیسیون انرژی تشکیل شده است که اختصاصاً به موضوع حقوق انرژی و نفت و گاز و نظارت بر آن می‌پردازد.
  • فروش نفت و گاز و فرآورده‌های نفتی منبع اصلی درآمد کشور از دیرباز بوده است. این منابع نفتی موجب تأسیس بسیاری از شرکت‌های مرتبط با نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، صنایع پایین‌دستی، میادین مختلف نفت و گاز در بخش دولتی و خصوصی در کشورهای نفت‌خیز یا صاحبان دانش و فناوری آن است. حقوق نفت و گاز از مهم‌ترین عرصه‌های اشتغال و رشد و توسعۀ اقتصادی و منابع غنی ادبیات حقوقی ایران بوده است.

و از طرف دیگر،

  • نفت و گاز در محوریت تأمین انرژی مورد نیاز تمام کشورهای جهان از بدو کشف و بهره‌برداری و تولید فرآورده‌های مرتبط با آن بوده است؛
  • تأمین انرژی و نفت و گاز در عرصه‌های بالادستی، میان‌دستی و پایین‌دستی، شاهراه اتصال رشته‌های مختلف علوم فنی و انسانی از مهندسی تا حقوق، و عرصۀ سیاست و منشأ تحولات بزرگ در صحنۀ بین‌المللی و حقوق بین‌الملل و داخلی بوده است؛
  • حقوق انرژی و نفت و گاز همواره با توجه به مقتضیات و شرایط هر زمان در هر کشور، همواره دارای دو بعد داخلی و خارجی است و با اقتصاد و سیاست پیوند جدایی‌ناپذیری دارد؛
  • حقوق انرژی از سوی دیگر با توجه به آسیب‌های بالقوه و بالفعلی که به محیط زیست وارد می‌سازد، مشمول مقررات حقوق محیط زیست قرار داشته و از این سو نیز با آن پیوند دارد.

به لحاظ حقوقی، قراردادهای نفت و گاز طیف گسترده‌ای از انواع مختلف را در برمی‌گیرد که انواع آن عبارتند از قراردادهای امتیازی، مشارکتی و خدماتی یا پیمانکاری که در نظام حقوقی کنونی ایران، قراردادهای خدماتی با عنوان «بیع متقابل» مورد پذیرش واقع گشته و هم‌اکنون IPC (قراردادهای نفتی ایران) به عنوان الگوی جدید قراردادی صنعت نفت ایران معرفی شده است.

حقوق انرژی فراتر از نفت و گاز

حقوق انرژی نه تنها شامل حقوق نفت و گاز، بلکه شامل بهره‌برداری و وضع مقررات قانونی و مالی حاکم بر کلیۀ انرژی‌های تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر نیز می‌گردد. امروزه گرایش روزافزونی به لحاظ علمی و عملی به حقوق بین‌الملل انرژی وجود دارد.

مقررات حاکم بر تولید و انتقال نیروی برق، انرژی هسته‌ای، بیوفیول یا زیست‌سوخت، سایر منابع تجدیدپذیر غیرکربنی مثل انرژی خورشیدی، باد، انرژی آب یا تولید برق از آب (هیدروالکتریک)، انرژی زمین‌گرمایی و... نیز از موضوعات حقوق انرژی هستند.

انرژی‌های تجدیدناپذیر (مانند سوخت‌های فسیلی) و به‌ویژه انرژی‌های تجدیدپذیر، خود عرصۀ بسیار مناسب و نوینی برای بکارگیری علم و توان نیروی متخصص با تجربه و دانش جدید، بروزرسانی و تجدید ساختار بخش‌های مختلف عمومی و خصوصی تأمین نیرو و انرژی کشور در کنار راه‌اندازی استارت‌آپ‌ها و کسب و کارهای نوین و شرکت‌های نیرو می‌باشد.

دپارتمان حقوقی دادفلامینگو

دادفلامینگو با دپارتمانی متشکل از حقوقدانان دانش‌آموختۀ حقوق تجارت بین‌الملل و نفت و گاز، و سابقۀ همکاری با شرکت‌های نفتی و ارائۀ مشاوره و تنظیم قرارداد برای آنها، خدمات زیر را در عرصۀ حقوق انرژی و نفت و گاز ارائه می‌دهد:

  • مشاورۀ حقوقی در عرصۀ انرژی و نفت و گاز؛
  • تنظیم قراردادهای انرژی و نفت و گاز؛
  • قبول داوری یا شرکت در رسیدگی‌های داوری مربوط به حوزۀ انرژی و نفت و گاز؛
  • شرکت در دعاوی انرژی و نفت و گاز؛
  • ثبت شرکت و اشخاص حقوقی و شعبات و نمایندگی‌های شرکت‌های نفتی و انرژی در کشور ایران؛
  • اخذ مجوزهای لازم برای سرمایه‌گذاری در عرصۀ انرژی و نفت و گاز؛
  • بررسی و اصلاح ساختار قراردادهای نفت و گاز مطابق با آخرین تحولات حقوق ایران از جمله قراردادهای نفتی ایران یا IPC؛
  • بررسی حرفه‌ای تأثیر تحولات بین‌المللی و مشاورۀ مالی و تجاری در حوزۀ انرژی و نفت و گاز؛
  • امکان‌سنجی اخذ تسهیلات مالی با توجه به نظام مالی، بانکی و مقررات حاکم بر ایران در عرصۀ انرژی و نفت و گاز؛
  • اطلاع‌رسانی در خصوص اکوسیستم، یافتن شرکاء و رقبای بالقوه و معرفی آنها در عرصۀ انرژی و نفت و گاز کشور ایران؛
  • اجرای عملیات اعتبارسنجی (Due Diligence) جهت سرمایه‌گذاری یا مشارکت در تجارت و شرکت‌های انرژی و نفت و گاز؛ و... .

1000+
حجم قرارداد مدیریت شده (میلیون دلار)
500+
سازمان و شرکت مشتری
40000+
ارزشگذاری دارایی نامشهود (میلیارد ریال)
50+
پروژه تجاری سازی بین المللی